مهم‌ترین ماموریت بانک مرکزی در شرایط پیش‌رو چیست؟

دستور کار بانک مرکزی در شرایط جدید اقتصاد کشور در هفت بند پیشنهاد می‌شود: نظم‌دهی، ثبات پولی، سلامت بانکی، ثبات بازار ارز، مقاوم‌سازی در برابر تحریم‌ها، توسعه بازار اعتبار و ربازدایی.

 

۱- نظم‌دهی به نظام پولی و بانکی از طریق

۱-۱- تفکیک حساب سپرده اشخاص حقیقی، حقوقی غیرمالی و موسسات مالی

۲-۱- تفکیک حساب سپرده نهادهای حاکمیتی و غیرحاکمیتی، و انتقال سپرده نهادهای حاکمیتی به حساب‌های دیداری تحت نظر خزانه

۳-۱- افزایش نرخ مبادله نقدشوندگی و بازده سپرده‌ها

۴-۱- الزام به انتقال تمام مبادلات (نقد و آتی) بین بانک‌ها و موسسات اعتباری به بازار بین‌بانکی

۵-۱- کنترل تراکنش‌ها و واریزها و برداشت‌های فراتر از آستانه تعیین‌شده

۶-۱- تصویب قانون بانک مرکزی، قانون بانکداری و قانون انحلال و تسویه بانک‌ها

 

۲- ثبات پولی

🔸نقدینگی در پنج سال گذشته، در برابر چشم همه مقامات مسئول، بیش از ۳٫۳ برابر شده است. این سیلاب تا اقتصاد اسمی را به همین اندازه منبسط نکند دست از کشور نمی‌شوید. در این پنج سال، اقتصاد واقعی تنها ۱۹ درصد و قیمت‌ها ۲۰۸ درصد رشد کرده‌اند. شکاف این سه عدد از طریق نصف شدن سرعت گردش پول، با لنگر نرخ‌های بالای بهره واقعی، در سپرده‌های مدت‌دار بانکی حبس شده و هنوز در اقتصاد اسمی تخلیه نشده است. اگر بازارهای مالی این سیلاب را جذب نکنند، تعدیل قیمت کالاها، خدمات و دارایی‌ها بر اقتصاد تحمیل خواهد شد. راه‌حل عاجل، بازارسازی برای جذب بخشی از این تقاضا به اوراق قرضه جدید دولتی و اتخاذ تدابیر لازم برای صفر کردن ریسک اعتباری اوراق از طریق الزامات بودجه‌ای و سپس مدیریت نرخ بازده اوراق از طریق عملیات بازار باز است.

 

۳- سلامت بانکی

۱-۳- کاهش احتمال بحران بانکی

۲-۳- کاهش زیان وقوع بحران بانکی

۳-۳- ارزیابی میزان ریسک نهفته در بانک‌ها موسسات اعتباری

۴-۳- پیشگیری از وخامت وضعیت بانک‌ها از طریق:
الف- افزایش اقتدار حقوقی، فنی و اطلاعاتی نظارت بانکی
ب- ایجاد نهادهای اعتبارسنجی اشخاص حقیقی و حقوقی
ج-الزام اعتبارسنجی در نظام بانکی

 

۴- ثبات بازار ارز از طریق

۱-۴- رسمیت دادن به یک mandate ارزی متناسب با شرایط جدید

۲-۴- ایجاد بازار متشکل عمده‌فروشی ارز و اتصال آن به بازار بین‌بانکی

۳-۴- فروش ارز نفت به بانک‌ها صرفاً از طریق مزایده به تفکیک نوع و محل ارز

۴-۴- کنترل مستمر پوزیشن ارزی بانک‌ها، موسسات اعتباری و صرافی‌ها

 

۵- مقاوم‌سازی در برابر تحریم‌ها از طریق

۱-۵- اصلاح بودجه ۹۷ با هدف تعدیل هزینه‌های نیمه دوم سال متناسب با چشم‌انداز درآمدها

۲-۵- تامین کسری بودجه ۹۸ صرفاً از طریق انتشار اوراق بدهی دولت

۳-۵- تصویب لوایح چهارگانه برنامه اقدام FATF برای خنثی کردن اتهام پولشویی و تامین مالی تروریسم بانک‌های ایران

۴-۵- بازگرداندن صرافی‌ها به شبکه انتقالات فرامرزی کشور

۵-۵- افزایش دقت و پوشش حساب سرمایه

۶-۵- پرهیز از پنهان کردن ناکارآمدی نظام بانکی پشت تحریم‌ها

 

۶- توسعه بازار اعتبار از طریق

۱-۶- افزایش درآمدزایی بدهی دولت به بانک‌ها از طریق بهادارسازی بدهی‌های دولت

۲-۶- اعطای تسهیلات سرمایه در گردش به بنگاه‌ها متناسب با عملکرد مالیات بر ارزش افزوده

۳-۶- پذیرش رسید انبار برای اعطای سرمایه در گردش به اشخاص حقوقی غیرمالی

۴-۶- قطع جریمه اضافه برداشت و قاعده‌مند کردن اعطای تسهیلات شبانه بانک مرکزی به بانک‌ها و موسسات اعتباری

 

۷- ربازدایی از طریق

۱-۷- قطع پرداخت سود موهومی به سپرده‌گذاران به‌خصوص سپرده‌گذاران درشت

۲-۷- قطع پرداخت سود موهومی به سهامداران بانک‌ها و موسسات

۳-۷- کاهش سپرده بانکی از طریق افزایش رقابت

۴-۷- بستن راه‌های شناخت درآمد موهومی

 

 

✍🏻فرهاد نیلی

 

مقالات مرتبط